Blauw licht bril: helpt een blauwlichtfilter echt tegen vermoeide ogen?

Een blauw licht bril, ook wel blauwlichtfilter bril of blue light bril genoemd, heeft glazen die een deel van het blauwe licht tegenhouden of terugkaatsen. Ze worden verkocht als oplossing tegen vermoeide ogen, hoofdpijn en slecht slapen na schermgebruik. Klopt dat? In dit artikel zetten we op een rij wat onderzoek zegt. Meer over glazen en coatings lees je in onze gids glazen en oogmeting.

Wat is blauw licht eigenlijk?

Licht bestaat uit verschillende kleuren. Samen zie je ze als wit licht. Blauw licht zit aan de korte kant van het zichtbare spectrum en heeft meer energie dan rood of geel licht. Het zit overal in: in daglicht, in ledlampen en in de schermen van je telefoon, tablet en computer.

De grootste bron van blauw licht is de zon, niet je scherm. NEMO Kennislink schrijft dat de hoeveelheid blauw licht uit een scherm heel klein is vergeleken met zonlicht. Toch zit je vaak urenlang dicht op een scherm, en daarom ontstond de vraag of dat licht je ogen belast.

Wat doet een blauw licht filter bril?

Er zijn grofweg twee soorten:

• Glazen met een blauwfilter coating: een laagje op het glas kaatst een deel van het blauwe licht terug. Je ziet dat soms als een blauwe of paarse weerspiegeling op het glas.
• Getinte glazen: het glas zelf heeft een lichtgele of oranje kleur. Hoe sterker de kleur, hoe meer blauw licht wordt tegengehouden, maar hoe meer ook kleuren veranderen.

Een blauwlichtfilter kan in een bril zonder sterkte zitten, maar ook in een bril op sterkte, een leesbril of een computerbril. Bij veel opticiens is het een extra optie bij het bestellen van glazen, net als een ontspiegeling. Meer over coatings lees je in ontspiegelde brillenglazen.

Helpt een blauw licht bril tegen vermoeide ogen?

Volgens het beste onderzoek dat er nu is: waarschijnlijk niet. In 2023 verscheen een Cochrane-review. Cochrane is een internationaal netwerk dat alle goede studies over een onderwerp bij elkaar legt en weegt. De onderzoekers bekeken 17 gerandomiseerde studies met samen 619 deelnemers.

Hun conclusie: brillenglazen met blauwlichtfilter verminderen vermoeide ogen bij computerwerk op korte termijn mogelijk niet, vergeleken met gewone glazen. De zekerheid van dat bewijs is laag, omdat de studies klein waren en kort duurden. Op de gezichtsscherpte hadden de filters weinig tot geen effect.

NEMO Kennislink sprak in 2022 met natuurkundige en oogonderzoeker Tom van den Berg. Hij zegt daar dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat het dragen van een blauwlichtfilter voordelen heeft. Volgens het artikel komen klachten bij schermwerk vooral doordat je minder knippert, niet door het blauwe licht zelf.

Slaap je beter met een blauw licht bril?

Blauw licht heeft wel invloed op je biologische klok. Daarom wordt vaak gezegd dat een blauwfilter bril in de avond helpt om beter te slapen. Het onderzoek geeft daar geen duidelijk antwoord op. In de Cochrane-review lieten drie studies een verbetering van de slaap zien en drie andere geen verschil. De onderzochte groepen waren erg verschillend en de zekerheid van het bewijs is zeer laag.

Wil je ’s avonds minder licht van je scherm, dan kun je ook de nachtmodus van je telefoon of computer aanzetten, of het scherm eerder wegleggen. Dat kost niets.

Beschermt een blauwlichtfilter je ogen tegen schade?

Dat is niet bekend. De Cochrane-review vond geen enkele studie die heeft gekeken naar de gezondheid van de gele vlek (macula) achter in het oog. Daardoor konden de onderzoekers daar niets over zeggen. NEMO Kennislink schrijft dat blauw licht alleen bij extreme hoeveelheden schade geeft, bijvoorbeeld als je recht in de zon kijkt, en dat er geen onderzoek is waaruit blijkt dat licht van een scherm je ogen beschadigt.

Wat je ogen buiten wel beschermt, is een zonnebril met goede UV-bescherming. Lees daarover welke zonnebril beschermt je ogen tegen UV-straling.

Wat helpt wel tegen vermoeide ogen bij schermwerk?

Als een filter weinig doet, wat dan wel? Deze maatregelen zijn eenvoudig en kosten weinig of niets.

Heb je vaak last van moeie, branderige of droge ogen? Lees dan ook vermoeide ogen. Blijven de klachten, of zie je wazig, laat dan je ogen meten bij een opticien of optometrist. Hoe dat gaat, lees je in hoe werkt een oogmeting.

Is een beeldschermbril op sterkte een beter idee?

Vaak wel, als je klachten komen doordat je niet scherp ziet op schermafstand. Vanaf ongeveer je veertigste gaat scherpstellen dichtbij moeizamer. Een gewone leesbril is gemaakt voor de afstand van een boek. Je scherm staat verder weg. Een beeldschermbril of computerbril heeft een sterkte voor precies die tussenafstand. Dat lost een echt probleem op, en daar kun je desgewenst ook een blauwfilter bij nemen.

Draag je al een multifocale bril en moet je je hoofd steeds optillen om je scherm te lezen? Ook dan kan een aparte bril voor het scherm helpen. Lees meer in multifocale brillenglazen.

Is een blauw licht bril schadelijk?

Er is geen aanwijzing dat een blauwlichtfilter je ogen schaadt. Wel zijn er praktische nadelen. Getinte glazen veranderen hoe je kleuren ziet, wat lastig is als je met foto’s, ontwerp of kleurcodes werkt. Een blauwe weerspiegeling op het glas vinden sommige mensen storend. En een bril zonder sterkte die je alleen draagt voor het filter, kost geld zonder dat er een aangetoond voordeel tegenover staat.

Vind je het prettig om er een te dragen? Dan is daar niets mis mee. Weet alleen dat het filter geen oplossing is voor klachten die door een verkeerde sterkte, te weinig pauze of droge ogen komen.

Waar let je op als je toch een blauw licht bril koopt?

• Zonder sterkte of op sterkte? Zie je goed zonder bril, dan is een bril zonder sterkte met filter genoeg. Heb je al een bril nodig, neem het filter dan mee in je volgende glazen.
• Leesbril met blauwfilter: die bestaan, maar let dan vooral op de juiste sterkte voor de afstand waarop je leest. Lees welke sterkte leesbril je nodig hebt.
• Gaming bril: dit is meestal een blauwfilter bril zonder sterkte met een sportiever montuur. Voor de werking geldt hetzelfde als hierboven.
• Kleur van het glas: hoe geler, hoe meer het filter doet, maar ook hoe meer kleuren veranderen.

Twijfel je of je klachten door je ogen komen? Lees dan eerst heb ik een bril nodig of maak een afspraak voor een oogmeting.

Over Brillen is een onafhankelijke informatiesite. We verkopen geen brillen en zijn geen artsen. Heb je aanhoudende klachten aan je ogen, neem dan contact op met je huisarts, opticien of optometrist.