Naar de inhoud
Soorten glazen

Prismabril: wat doet een prisma in je bril?

Een prismabril heeft glazen die het beeld een klein stukje verschuiven, zodat je ogen beter samen één beeld maken. Zo'n bril wordt bijvoorbeeld gebruikt bij dubbelzien en wordt gemeten door een orthoptist, optometrist of oogarts.

Redactie Over Brillen, eindredactie Zita Vervoort2 bronnenBijgewerkt · 3 min lezen
Glazen prisma dat licht in kleuren breekt
Foto: Kelvinsong via Wikimedia Commons (CC0)

Kort antwoord

Een prisma is een glas dat aan één kant dikker is. Het buigt licht af, waardoor het beeld een stukje verschuift. Daarmee kan een prismabril helpen als je ogen niet goed samenwerken, zoals bij dubbelzien. Een orthoptist, optometrist of oogarts meet de sterkte en richting. Een prisma kan als folie op je glas of in het glas zelf.

  • Een prisma verschuift het beeld, het maakt het niet scherper
  • Plakprisma bij tijdelijke klachten, ingeslepen prisma bij een stabiele afwijking
  • Plotseling dubbelzien? Neem meteen contact op met je huisarts
In dit artikel
  1. Wat is een prismabril?
  2. Waarvoor wordt een prisma in een bril gebruikt?
  3. Wie meet een prisma?
  4. Plakprisma of ingeslepen prisma: wat is het verschil?
  5. Hoe is het om te wennen aan een prismabril?
  6. Wat kost een prismabril?
  7. Veelgestelde vragen
  8. Bronnen

Een prismabril is een bril met glazen die het beeld een klein stukje verschuiven. Zo’n bril wordt gebruikt als je ogen niet goed samenwerken, bijvoorbeeld bij dubbelzien. Hieronder leggen we in gewone taal uit wat een prisma doet, wie het meet en wat je kunt verwachten. Meer over glazen en metingen vind je in onze gids glazen en oogmeting. Wij zijn geen artsen of optometristen en geven geen medisch advies. Of een prisma bij jou past, bepaalt een orthoptist, optometrist of oogarts.

Wat is een prismabril?

Een prisma is een glas dat aan de ene kant dikker is dan aan de andere kant. De dikke kant heet de basis, de dunne kant de top. Licht dat door zo’n glas gaat, buigt af naar de basis. Daardoor lijkt wat je ziet een stukje verschoven.

Normaal maken je twee ogen elk een beeld, en je hersenen voegen die samen tot één beeld. Staan je ogen niet precies goed ten opzichte van elkaar, dan lukt dat samenvoegen soms niet goed. Een prisma verschuift het beeld zo dat je ogen minder moeite hoeven te doen. Een prisma kan in een glas zonder sterkte zitten, maar ook worden gecombineerd met je gewone brilsterkte.

Waarvoor wordt een prisma in een bril gebruikt?

De bekendste reden is dubbelzien waarbij het dubbele beeld verdwijnt als je één oog dichtdoet. Volgens Het Oogziekenhuis Rotterdam vermindert een prismabril het dubbelzien als je rechtuit kijkt. Ook bij andere problemen met de samenwerking tussen je ogen kan een orthoptist een prisma voorschrijven.

Blijft het dubbele beeld bestaan als je één oog dichtdoet, dan zit de oorzaak volgens Ellerman Optiek & Oogzorg vaak in het oog zelf. Dan helpt een prisma niet en is een optometrist of oogarts de eerste stap. Zie je plotseling dubbel, neem dan meteen contact op met je huisarts.

Wie meet een prisma?

Een prisma wordt gemeten door een orthoptist, optometrist of oogarts. Een orthoptist is gespecialiseerd in de oogstand en de samenwerking tussen de ogen. Bij Het Oogziekenhuis Rotterdam bepaalt de orthoptist de sterkte en de richting van het prisma en krijg je een recept mee voor de opticien.

Op je brilrecept staat een prisma meestal in een eigen kolom, met een sterkte en een richting van de basis: naar binnen, naar buiten, naar boven of naar beneden. Hoe je de rest van je recept leest, staat in hoe lees ik mijn brilrecept. Wat er bij een meting gebeurt, lees je in wat is een optometrisch oogonderzoek.

Plakprisma of ingeslepen prisma: wat is het verschil?

Er zijn twee manieren om een prisma in je bril te krijgen:

Plakprisma (Fresnel-prisma)Ingeslepen prisma
Wat is hetEen dunne folie op de binnenkant van je brilglasHet prisma zit in het brilglas zelf
WanneerVaak als de klachten tijdelijk zijn of nog veranderenAls de afwijking stabiel is
AanpassenMakkelijk te vervangen door een andere sterkteVoor een andere sterkte zijn nieuwe glazen nodig
ZichtHet glas met folie kan iets minder helder zijnHelder glas, soms aan één kant iets dikker

Volgens Het Oogziekenhuis Rotterdam kan de orthoptist na een vervolgafspraak het prisma aanpassen als dat nodig is. Bij een stabiele afwijking kan het prisma soms in het glas worden geslepen.

Hoe is het om te wennen aan een prismabril?

Het kan even wennen zijn. Het Oogziekenhuis Rotterdam noemt hoofdpijn en wazig zicht aan één oog als klachten die in het begin voorkomen, en die verdwijnen als je gewend bent. Houden klachten aan of worden ze erger, ga dan terug naar degene die het prisma heeft gemeten. Laat de bril ook controleren als hij scheef zit, want bij een prisma is de plaats van het glas voor je oog belangrijk. Lees ook hoe je voorkomt dat je bril afzakt.

Wat kost een prismabril?

Daar is geen vast bedrag voor. De prijs hangt af van de soort glazen, je sterkte, of het een plakprisma of een ingeslepen prisma is en van de opticien. Een ingeslepen prisma kan ook in andere glassoorten, zoals een multifocale bril of een leesbril. Vraag je opticien of dat in jouw glastype kan en wat het kost. Voor de vergoeding kijk je in je polis; zie ook onze uitleg over vergoeding van brillen.

Veelgestelde vragen

Wat doet een prisma in een bril?

Een prisma buigt licht af, waardoor het beeld een stukje verschuift. Zo kunnen je ogen makkelijker samen één beeld maken.

Wie meet een prisma?

Een orthoptist, optometrist of oogarts. De orthoptist is gespecialiseerd in de samenwerking tussen de ogen en geeft je een recept mee voor de opticien.

Kan een multifocale bril een prisma hebben?

Een prisma kan in veel glassoorten worden verwerkt, ook in multifocale glazen. Je opticien kan vertellen of dat in jouw glastype en sterkte kan.

Wat is een Fresnel-prisma?

Een dunne folie die op de binnenkant van je brilglas wordt geplakt. Het wordt vaak gebruikt als klachten tijdelijk zijn of nog veranderen, omdat je de folie makkelijk kunt vervangen.

Is het normaal dat ik moet wennen aan een prismabril?

Ja, in het begin kunnen hoofdpijn of wazig zicht aan één oog voorkomen. Gaan de klachten niet over of worden ze erger, ga dan terug naar degene die het prisma heeft gemeten.

Bronnen

  1. Het Oogziekenhuis Rotterdam: Fresnel-prisma bij dubbelzien
  2. Ellerman Optiek & Oogzorg: Prismametingen

Hoe we bronnen kiezen en artikelen bijwerken, lees je in onze werkwijze.

Verder lezen